Tek başına herhangi bir anlam taşımayan, ancak cümle içerisinde kullanıldıklarında diğer isimlerle ya da isim soylu kelimelerle bağlantılı bir şekilde anlam ilgisi kurulabilen sözcüklere “Edat” ya da “ İlgeç ” denir.
Başlıca ilgeçler şunlardır: gibi, sanki, göre, kadar, için, üzere, -e doğru, -e karşı, -e karşın, -e rağmen, -e değin, -e dek, -den dolayı, -den başka, ile, yalnız, ancak, sade, sadece, tek, bir, denli, değil… Not: “Doğru, karşı, başka” sözcükleri, cümle içinde ilgeç dışında değişik görevler kazanabilir.
Edat veya ilgeç; farklı tür ve görevdeki kelimeler ve kavramlar arasında anlam ilgisi kurmaya yarayan yardımcı kelime. Edatların tek başına anlamı yoktur; diğer kelimelerle birlikte, cümle içinde görev kazanır. Bazı kaynaklarda ünlemler ve bağlaçlar da edat kabul edilir.
Edat yani ilgeç , kendi başlarına herhangi bir anlam taşımayan fakat farklı kelimelerle birlikte kullanıldığı zaman ayrı bir anlam kazanan sözcük türleridir. Cümlelerde bir edat söz öbekleri ile beraber kullanılırsa bu söz öbeklerine edat tümleci adı verilir.
Edatlar , tek başlarına bir anlam taşımayan, fakat cümle içinde anlam kazanan, sözcükler arasında çeşitli anlam ilgileri kuran sözcüklerdir. Genellikle bağlaçlar ile karıştırılabilen edatlar ; bağlaçların aksine, cümledeki unsurları birbirine bağlamaz, onlarla anlam ilişkisi kurarlar.
Bağlaçlar veya rabıt (bağlama) edatları; kelimeleri , kelime gruplarını veya cümleleri biçim veya anlam yönüyle birbirine bağlayan kelimeler : ve, veya, ile, ama, de (da), ancak, çünkü, eğer, hâlbuki, hem … hem …, hiç değilse, ise, ki, lâkin, meğer, nasıl ki, ne …
Yalnız ve ancak, cümleye “tek, bir” anlamı katmaktadır. Bu kelimelerin yerine “sadece” getirildiğinde cümlenin anlamı bozulmuyorsa, edat olarak kabul edilmektedir. Bu kelimeler cümlede; amaç, neden, koşul, şart ve hakkında anlamlarıyla kullanılmaktadır.
Tek başlarına anlamları olmayan, cümle içerisinde kelimeler arasında anlam ilişkileri kurarak cümleye çeşitli anlamlar katan kelimelere edat denir. Bir diğer adı da ilgeçtir. ... ➜ Bazı edatların tek başlarına anlamları vardır fakat cümle içerisindeki görevlerine göre aynı anlamı taşımayıp edat görevi görürler.
Bu edatlar ; dair, sıra, başka, ait , doğru, kadar, ile, öte, sonra gibi kelimelerdir.
CÜMLEYE KATTIĞI ANLAMLAR Bu edatlar cümlede -“amaç, maksat, koşul-şart, neden, özgüleme, görelik, karşılık, hakkında, gibilik” anlamlarını sağlarlar.
Benzetme edatıdır. “san” ve “ki”nin birleşiminden oluşmuştur. Bu edatı bulunduran cümlelerde “sanmak, zannetmek” anlamları vardır.
Bağlaçlar veya rabıt (bağlama) edatları; kelimeleri, kelime gruplarını veya cümleleri biçim veya anlam yönüyle birbirine bağlayan kelimeler: ve, veya, ile, ama, de (da), ancak, çünkü, eğer, hâlbuki, hem … hem …, hiç değilse, ise, ki, lâkin, meğer, nasıl ki, ne … ... Cümlelerde sıralama bağlaçlar sayesinde yapılır.
Örneğin ; Gibi, bir edat örneğidir. Edatların isim olarak kullanılmalarına az rastlansa da edatlarda isim olarak kullanılabilirler. Bazı edatlar işlev açısından isim çekim eki şeklinde ve biçim açısından da kelime olarak kullanılabilir. Edatlar ünlem, bağlaç ve çekim edatları olarak üç grupta incelenmektedir.
SON YAZILAR
Sosyal donatı alanı ne demek?
Sarı çiğdem ne anlama gelir?
Turp otu salatası nasıl yapılıyor?
Türkiye Kupası Finali 2019 Kim Kazandı?
Çatalhöyük Antik Kenti nerede?
Plise perde yıkanır mı?
Sınıf öğretmenliği için kaç net?
Sanat felsefesi nedir kısa bilgi?
Vodafone şebeke ayarları nasıl yapılır?
Yarasa ısırırsa ne yapılır?
