Orhun Kitâbeleri'nin yazarı (7.yy.sonları – 8.yy. başları). Göktürk hakanlarından Kapağan Kağan'ın en küçük oğlu. Bilge Kağan ve kardeşi Kültigin adına dikilen mezar taşlarını Tonyukuk'un emriyle kaleme aldı.
Türk Edebiyatında ilk hatip olarak Orhun Abidelerinin yazan Bilge Kağan ve Kardeşi Kül Tigin sayılıyor. Öte yandan Bilge Kağan ile Kül Tigin 'in yeğeni Yollug Tigin 'in de ilk Türk Hatipler arasında yer aldığı söylenebilir.
; Türkiye Türkçesi Sesletimi: Yollug Tigin , Yolluğ Tigin ), ya da tahta oturduktan sonraki adıyla Ay Kağan (Çince: 伊然可汗 Yī rán kè hán, Türkiye Türkçesi Söyleyişi: Ayhan), Türkçenin Tonyukuk'tan sonra bilinen ilk yazarı ve İkinci Göktürk Kağanlığı'nın 5. kağanıdır.
MS 739 Yollıg Tigin/Ölüm tarihi
Yazıt muhtemelen 21 Ağustos 732 tarihinde dikilmiştir. Bilge Kağan da aynı yazıtın diğer yüzlerine runik harfli Göktürkçe metni yazdırmıştır. Yazıcısı ise Bilge Kağan'ın oğlu ve Kül Tigin 'in ise yeğeni olan Yollug Tigin'dir.
Edebiyatımızdaki ilk söylev olarak, Bilge Kağan'ın Orhun Abideleri'nde Türk Budunu'na seslenişi olarak kabul edilmektedir.
Bilge Kağan ve Kül Tigin yazıtlarını Yollıg Tigin yazmıştır. Yollığ Tigin aynı zamanda Bilge Kağan'ın yeğenidir. Yazıtlarda bu abidelerin sonsuzluğa kadar kalması temennisi ile "Bengü Taşlar" denmiştir. Yazıtlar, 1889 yılında Moğolistan'da Orhun Vadisi'nde bulunmuşlardır.
Tonyukuk 716, Kültigin 732, Bilge Kağan eserleri 735 yılında dikilmiştir. Kül Tigin yazıtı Bilge Kağanın ağzından yazılmıştır. Bilge Kağan'ın kardeşi olan Kül Tigin adına yazılan bu eser günümüzde hala önemini kaybetmemiştir. Tonyukuk ise; Bilge Kağan'ın veziridir.
Türklerin ilk yazıtı Bugut anıtıdır ama en zengin Türkçe ilk yazıtı II. Göktürk Kağanlığı zamanında Köl/ Kül Tigin tarafından birincisi dikilen ve Orhun vadisinde bulunan Göktürk yazıtlarıdır. Köl/ Kül Tigin anıtı , 21.08.732 yılında dikilmiştir ve bu anıt , tarihinde V.Thomsen tarafından çözülmüştür.
Yazıtın Dikiliş Tarihi Yazıt, Bilge Kağan tarafından kardeşi Kül Tigin anısına 731 yılında yapılmaya bşlanmış, 732 yılında tamamlanmıştır. Göktürk Yazıtlarını oluşturan Kül (Köl) Tigin Yazıtı 732 yılında dikilmiştir. Diğer iki yazıt ise Tonyukuk anıtı (716) ve Bilge Kağan (735) yazıtıdır.
Hamdullah Suphi, Türk edebiyatında “ hitabet ”, yani güzel konuşma sanatı denince ilk akla gelenlerdendir. Kurtuluş Savaşı ve cumhuriyetin ilk yıllarında Meclis'te yaptığı coşkulu konuşmaları nedeniyle “milli hatip” ve “cumhuriyet hatibi” olarak tanınan bir siyaset adamı ve yazardı.
Bir topluluğa veya kitleye belli bir düşünceyi ya da bir duyguyu aşılamak için, coşkulu ve sanatlı yapılan konuşmalara nutuk (söylev) denir. Bu tür konuşmalara hitabet, nutuk söyleme sanatına hitabet, topluluk önünde bu tür konuşmaları yapanlara ise hatip denir.
Devletin kurucusu ve ilk önderi Bumin Kağan'dır. Bumin Kağan'ın kardeşi İstemi Yabgu ülkenin batı kanadını yönetirdi. Göktürkler komşuları olan Çin, Sasani (İran) ve Bizans İmparatorluğu ile askerî, siyasi ve ekonomik ilişkiler kurdular.
SON YAZILAR
Sigortacılıkla ilgili bölümler nelerdir?
Ya da nasıl yazılır TDK?
Tire Salı pazarı nerede?
Soslu mısır nasıl yapılır?
Üniversite kaydı silinmiş ne yapmalıyım?
Yollug Tigin ne yazdı?
Uyurken ağızdan salya akması orucu bozar mı?
Soğuk algınlığına ne iyi gelir bitkisel ibrahim saraçoğlu?
Teke ve Taşeli platosu nerededir özelliği nedir?
Otağ ne demek Osmanlı?
Oto lastik üretim tarihi nerede yazar?
Uzay mekiği spor aleti ne işe yarar?
Peugeot Partner 1.9 km ne kadar yakıyor?
Puantörler ne kadar maaş alır?
Çilehane ne demek?
Ses hangi ortamda hızla yayılır?
Otlakci kimin eseri?
Öğrenci kent kartı nasıl çıkartılır Manisa?
Percy Jackson kitap serisi kaç yaş için?
Yargı dağıtmak ne demek?
Yaşlı köpeklere hangi vitaminler verilir?
Windows 10 Home OEM nedir?
Şermin Yaşar Cingo kaç yaş için?
Ortak kök nedir nasıl bulunur?
Ortalamamızı nasıl öğrenebiliriz?
Yapı elemanlari nelerdir?
Yakutistan ın dini nedir?
Ziraat Bankası hafta sonu havale yapılır mı?
Poğaça hamuru akşamdan mayalanır mı?
Vatandaş ne anlama gelir?
Rusca PAKA ne demek?
Rüyada asansörle aşağı inmek ne anlama gelir?
Simyacılar tarafından keşfedilen maddeler nelerdir?
Pirinç çorbası yanına ne gider?
Su Burcu Yazgı Coşkun kaç yaşında vikipedi?
Şarjlı matkap kaç volt olmalı?
Tsk'da amir nedir?
İyon kromatografi cihazı ne ise yarar?
Turkiyede kakao yetişir mi?
PTT tebligat haber kağıdı nedir anlamı?