Türkçede bir kelime sert ünsüz ile bitiyorsa bu kelimenin sert ünsüz ile başlayan bir ek alması gerekmektedir. Yumuşak bir ünsüzle biten kelimenin ise yumuşak ünsüz ile başlayan bir ek alması gerekmektedir. Bu durum ünsüz uyumu olarak isimlendirilmektedir.
4) Ünlü - Ünsüz Uyumu Bu uyum ; Türkçe kelimelerde art damak ünsüzlerinin kalın a, ı, o, u ünlüleriyle; ön damak ünsüzlerinin ince e, i, ö, ü ünlüleriyle aynı hecede bulunmasından ortaya çıkan bir uyumdur. Kısaca a, ı, o, u ünlüleri g, k, l ünsüzleriyle; e, i, ö, ü ünlüleri ġ, k, l ünsüzleriyle aynı hecede kullanılamaz.
Türkçede kullanılan birçok kelime sert ünsüz ile bittiği durumlarda karşısındaki kelimede veya harfte oluşan değişikliklere ünsüz benzeşmesi veya ünsüz sertleşmesi denilmektedir. Ünsüz sertleşmesine aynı zamanda ünsüz benzeşmesi de denir.
Dilimizde sert ünsüzle biten kelimeler sert ünsüzle başlayan ekler alır: aç-tı, aş-çı, bak-tım, bas-kı, çiçek-ten, düş-kün, geç-tim, ipek-çi, seç-kin, seç-ti, süt-çü vb. Yumuşak ünsüzle biten kelimeler ise yumuşak ünsüzle başlayan ekler alır: al-dı, an-dı, bil-gi, del-gi, göz-cü, ver-di, yol-da vb.
Ünsüzlerin sertlik ve yumuşaklık özellikleri burada karşımıza çıkmaktadır. Kelimede yan yana gelen ünsüzlerin sertlik-yumuşaklık bakımından uygun olmalarına ünsüz uyumu (benzeşmesi) denir.
Türkçe 'de " p, ç, t, k, s, ş, h, f " harfleri ile biten sözcüklerden sonra, " c, d, g " harfleri ile başlayan ekler gelirse; ekin ilk harfi " ç, t, k " olur. Bu kurala yumuşak sessizlerin sertleşmesi, kısaca benzeşme denir.
Dilimizde sert ünsüzle biten kelimeler sert ünsüzle başlayan ekler alır: aç-tı, aş-çı, bak-tım, bas-kı, çiçek-ten, düş-kün, geç-tim, ipek-çi, seç-kin, seç-ti, süt-çü vb. Yumuşak ünsüzle biten kelimeler ise yumuşak ünsüzle başlayan ekler alır: al-dı, an-dı, bil-gi, del-gi, göz-cü, ver-di, yol-da vb.
SON YAZILAR
Ümit Erdim ne iş yapıyor?
Van Gogh akımı nedir?
Ünsüz uyumsuzluğu ne demek?
Renç Koçibey Türk mü?
Windows 10 hangi sürümü kullanmalıyım?
Sana da nasıl yazılır TDK?
Vodafone SIM kart yenileme ücreti ne kadar?
Tarım Teknolojisi önlisans mezunu ne iş yapar?
The Walking Dead 1 sezon kaç bölüm var?
Sodyum sülfat kullanım alanları nelerdir?
Refik Anadol ne iş yapar?
İzmit ve İznik kimin döneminde fethedilmiştir?
Regl geciktirici alkol alınır mı?
Yanlı yaklaşım ne demek?
Spotify 2020 Özet nasıl bakılır?
Soğuk havalarda neden daha çok Idrarımız gelir?
Sihirli Annem deki çilek Şimdi kim?
Tard etmek ne demek?
Yoğun krema nedir?
Yarin ne kandili 2020?
Yabani dağ fıstığı nedir?
Türkiye'de Starbucks hangi illerde var?
Üzüm bağına sıvı kükürt ne zaman atılır?
Çocuklar Duymasın 5 sezon kaç bölüm?
Tüm hücrelerde glikoprotein var mı?
Survivor hangi adada çekiliyor?
Polis Akademisi Kaç Puan 2021?
Peruk için saç kaç cm olmalı?
Penaltı noktasının kaleye uzaklığı kaç metredir?
Yanlışlıkla kan tadı almak orucu bozar mı?
Trabzon Ortahisar da nöbetçi eczane nerede?
Öğretmenlik mülakat kalkıyor mu?
Çay balığı ne ile beslenir?
Zıkkımın kökü nasıl bir şey?
Sertavul yolu kapalı mı?
Sülük tedavisinden sonra ne yemeli?
Şeyda Erdoğan nereden mezun?
Sürat Kargo Ankara Bölge Müdürü kimdir?
Teletabiler in son bölümünde ne oldu?
Yapıcı onarıcı besin grubu nedir?