Türkçede "-k" ile biten yani ünsüz ile biten kelimeler, "-cık, -cik" eklerini aldıklarında kelimenin sonundaki "-k" düşer. Örneğin; "ufak-cık → ufacık" şeklinde örnek verebiliriz. Bazı birleşik sözcüklerin oluşumunda ünsüz düşmesi meydana gelebilir. "Üst-teğmen / üsteğmen" şeklinde örnek gösterebiliriz.
Türkçede çekim eki ya da yapım eki aldığında bazı kelimelerin kökünde değişime olur. Eğer ünsüz harf değişiyorsa buna ünsüz yumuşaması / sertleşmesi adı verilir. Sözcüklerin kökündeki ünlü harfin değişmesine ise kısaca ünlü değişimi adı denir.
Ünsüz yumuşaması veya ünsüz değişimi , Türkçedeki bir ses olayıdır. Süreksiz sert ünsüzlerle biten sözcüklerin, ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında, sözcüklerin sonundaki ç, k, p, t ünsüzlerinin yumuşayarak - sırasıyla- c, g/ğ, b ve d'ye dönüşmesidir.
Herhangi bir sözcüğün içerisinde bulunan bazı seslerin belli bir nedenden dolayı değişmesine ünsüz değişimi denir. Bu değişim belli başlı birtakım harflerin başka bir harfe dönüşmesi üzerinden gerçekleşir. Özellikle ünsüz sertleşmesi ya da yumuşaması ile karıştırılmamalıdır.
b-m değişimi , ''b'' sesinin öncesinde ki hecede yer alan ''n'' sesinin ''m'' ye dönüştürülmesi olarak ifade edilmektedir. Örnek olarak ise; canbaz-cambaz, saklanbaç- saklambaç olarak ifade edilebilir.
Normalde kelimenin sonundaki sert sessize ünlü ile başlayan bir ek getirdiğimizde veya başla bir tarifle sözcüğün sonundaki sert ünsüz iki ünlü arasında kaldığında onun “b, c, d, ğ” ünsüzlerinden birine dönüşmesi gerekir. ... Bu duruma “ ünsüz yumuşamasına aykırılık ” denilmektedir.
Eş zamanlı dilbilgisinde gördüğümüz kaynaştırma (koruma) ünsüzleri de bir çeşit ünsüz türemesi olmasına rağmen aşağıda ayrı bir başlık altında verilmiştir. Bunun sebebi kaynaştırma ünsüzlerinin farklı bir nedenle ortaya çıkmaları ve dilimizde özel bir yere sahip olmalarıdır.
İç seste iki ünlü arasında bulunan ve vurguyu üzerinde bulunduran ikinci hece başındaki ünsüzlerin , açık ve zayıf boğumlanmalı ilk hece ünlülerinin etkisi altında, kendi hece sınırlarını aşacak bir yoğunlukla boğumlanmaları sonucunda, söz konusu ünsüzdeki tekrarlanmayı gösteren ses olayı: aşağı > aşşağı, aman > amman, ...
Türkçe dilinde sert ünsüzle (f, s, t, k, ç, ş, h, p) biten bir sözcüğe, yumuşak ünsüzlerden “c, d, g” harfleri ile başlayan bir ek geldiğinde, bu ekin başındaki yumuşak ünsüz sert ünsüze dönüşür. Bu olaya ünsüz sertleşmesi ya da ünsüz benzeşmesi denir.
' n-m ' değişimi : Türkçede 'b'den önce 'n' bulunmaz, 'b' sesi kendinden önce gelen 'n'leri 'm'ye çevirir. Bu duruma 'dudak ünsüzlerinin benzeşmesi' ya da 'dudaksıllaşma' denir. m: Çift dudak ünsüzüdür. n: Damak ünsüzüdür.
İki heceli olan kimi sözcükler ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında ikinci hecelerinde bulunan ünlüyü düşürürler. Buna hece düşmesi de denir. Sözcüğün aslında bulunan bir ünlünün düşmesidir. ... Buna göre, sözcüğün son hecesinde bulunan dar ünlüler, ünlüyle başlayan bir ek sözcüğe eklendiğinde düşer.
Ses Olayı Nedir ? ... Dilin söz varlığını oluşturan kelimelerdeki sesler, heceleri ve kelimeleri oluştururken tarihî süreç içerisinde düşerler, yer değiştirirler, türerler, başka seslere benzerler. İşte bütün bunlar, ses bilgisi başlığı altında incelenir.
SON YAZILAR
Vodafone mesaj yönlendirme nasıl yapılır?
PTT Kargomat ile kargo nasil alınır?
Okyanus etkisi nedir?
SGS sınav sonuçları kaç günde açıklanır?
Ünsüz Değişmesi Nedir örnekler?
Reynmen ile Cem Yılmaz akraba mı?
Yoğurtlu yemeklerin yanına ne gider?
Vodafone Sosyal pass Aylık nasıl yapılır?
Sen Çal Kapımı 14 bölüm ne zaman?
Ortaokulda kaç proje verilir?
Çilek tohumu kaç günde çıkar?
Rus finosu tüy döker mi?
Sigaya çekmek ne demek?
Trendyol premium üye nasıl olunur?
Turkan Şoray'ın oglu kimdir?
Sosisin zararları nelerdir?
Zılgıt nasıl çıkarılır?
Sabri Doğan kimdir ne iş yapar?
Z bar mı yoksa düz bar mı?
PlayStation para puan kodu nasıl alınır?
Tebliğ eden ne demek?
Tuttur com un sahibi kim?
Zıhar ne demek sorularla islamiyet?
Tutunamayanlar konusu nedir kısaca?
Tuta neyi sevmez?
Şahmaran hangi şehir de yaşamıştır?
Yer fıstığı ne zaman toplanır?
Tavuk Kanat kilosu ne kadar 2021?
Palamut balığı kılçığı nasıl temizlenir?
Tetanoz aşısı kuduzdan korur mu?
Vazelin ne ile çözünür?
Yenikapı nerede hangi semtte?
Sinirsel iletimde ATP harcanır mı?
Trendyol kaç gündür siparişiniz alındı diyor?
Türkiye'de en az orman yangını hangi bölgede görülür?
Rüyada birine telefon almak ne demek?
Risale-i Nur Külliyatı kaç sayfa?
PS3 Super Slim kaç gb ram?
Özel güvenlik Sertifikası nasil alinir?
Osmanlı Padişahı Sarı Selim nasıl öldü?