İyelik ekini daha anlaşılır biçimde tanımlayacak olursak; “İsim veya isim soylu sözcüklere gelerek, onların kime veya neye ait olduklarını gösteren eklere iyelik ekleri denir.” biçiminde ifade edebiliriz. ... Örneğin, “kalemim” sözcüğünde kalemin bana ait olduğunu gösteren “+im” eki , iyelik eki dir.
İyelik (Aitlik, Tamlanan) Eki Nedir ? Adlara gelerek onlara aitlik anlamı katan, onların neye, kime ait olduğunu belirten eklerdir. Ünsüzle biten bir sözcüğe geldiğinde iyelik ekleri şu şekilde karşımıza çıkar: kalem-im → benim kalemim ⇒ BEN/1. tekil kişi iyelik eki .
İyelik ekleri , isim tamlamalarında tamlananın aldığı ek iken; ilgi ekleri tamlayanın aldığı eklerdir. Örneğin “yıldızların parıltısı” isim tamlamasında tamlayan “-ın” ilgi ekini almıştır. ... Demek ki tamlayan ilgi ekini, tamlanan iyelik ekini alır.
İyelik zamirleri eklendikleri varlığın kime ait olduklarını belirten eklerdir. Aynı zamanda diğer bir adı da sahiplik ekidir . İyelik zamirleri isim tamlamalarında tamlanan görevinde kullanılır. İyelik zamirleri pek çok kişinin kullandıkları zamirlerdir.
İyelik ekleri veya sahiplik ekleri , isimlere ve isim görevinde kullanılan sözcüklere eklenerek kime veya neye ait olduğunu bildiren ekler. İyelik ekleri ad soylu sözcüklerde ve isim görevinde kullanılan diğer sözcüklerde sahiplik kategorisini temsil eder.
Şahıs zamiri kökenli ekler , şimdiki zaman, geniş zaman, gelecek zaman, öğrenilen geçmiş zaman, istek ve gereklilik çekimlerinde; iyelik kökenli ekler ise Eski Türkçede yalnız görülen geçmiş zaman ile kullanılırken daha sonra görülen geçmiş zaman ve şart çekimlerinde kullanılmaya başlanmıştır (Ergin,1983, s. 437).
Türkçede 3 . teklik iyelik eki -ı,-i,-u,-ü,-sı,-si, -su, -sü biçimindedir. Dolayısıyla Boğaz Köprüsü, Amik Ovası örneklerinde olduğu gibi, Van Gölü, Cumhuriyet Bayramı ve İstiklal Marşı tamlamalarında da ikinci isim (tamlanan), 3 . teklik kişi iyelik eki taşımaktadır.
Şahıs zamiri kökenli ekler , şimdiki zaman , geniş zaman , gelecek zaman , öğrenilen geçmiş zaman , istek ve gereklilik çekimlerinde; iyelik kökenli ekler ise Eski Türkçede yalnız görülen geçmiş zaman ile kullanılırken daha sonra görülen geçmiş zaman ve şart çekimlerinde kullanılmaya başlanmıştır (Ergin,1983, s. 437).
İsim veya isim soylu sözcüklere gelerek, onların kime veya neye ait olduklarını gösteren eklere iyelik ekleri denir. “İye” sözcüğünün eski Türkçemizde sahip anlamına geldiğinden yola çıkarsak, iyelik eklerinin de sahip olunmayı ifade ettiğini çıkarabiliriz. Bu eklere bir anlamda “sahiplik ekleri ” de diyebiliriz.
Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır : Kurtuluş Savaşı'nı, Atatürk'üm, Türkiye'mizin, Fatih Sultan Mehmet'e, Muhibbi'nin, Gül Baba'ya, Sultan Ana'nın, Mehmet Emin Yurdakul'dan, Kâzım Karabekir'i, Yunus Emre'yi, Ziya Gökalp'tan, Refik Halit Karay'mış, Ahmet Cevat Emre'dir, Namık ...
SON YAZILAR
Şehirler arası kargo kaç günde gelir?
Zaman tünelinde gizlenen nasıl geri alınır?
Çırağan Sarayı nın sahibi kim?
Termiye nasıl bir bitkidir?
Üçüncü tekil şahıs ne demek?
İyelik ekleri nedir ve örnekler?
Türkler hangi etnik gruba dahil?
Rüyada örgü örmek neye delalettir?
TSP gübre ne demek?
Yazıcılar Cemaati lideri kimdir?
