] Sıfat ve zarfların anlamlarını, miktar ve derece bakımından tamamlayan zarfların meydana getirdiği kelime grupları da birer sıfat tamlamasıdır. en tatlı, çok güzel , pek doğru, daha gösterişli...
Sıfat tamlamalarında isme “nasıl” veya “ hangi ” sorularını sorabiliriz. “Küçük çocuk” örneğine bakarsak, “Nasıl çocuk?” sorusunu sorduğumuzda “küçük” sıfatını bulabiliriz. Aynı şekilde “bu ev” tamlamasında “ Hangi ev?” sorusunu sorduğumuzda “bu” sıfatını bulabiliriz. İsim tamlamalarında ise “Ne?” sorusu sorulmaktadır.
Bir ismin önüne gelerek onları çeşitli açılardan niteleyen ve belirten sözcüklere sıfat diyoruz. ... Tanımdan da anlaşılacağı gibi sıfatların olduğu her yerde mutlaka bir “ Sıfat tamlaması ” vardır .
Uzun yıllar bunlar ve benzeri kelimelerle oluşturulan altın bilezik, tahta kaşık, cam bardak, demir kapı gibi tamlamaların takısız (eksiz) isim tamlaması olduğu görüşü hakimdi. Günümüzde ise bunların sıfat tamlaması olduğu görüşü gitgide yaygınlaşmakta ve akademik yayınlarda daha çok bu şekilde ele alınmaktadır.
Adlaşmış sıfat - fiil kavramını tanımlayacak olursak, “ sıfat - fiil eklerinden birini alan fiil kök veya gövdelerinin, kendisinden sonra gelen isimleri yutarak onların yerini tutması” diyebiliriz. Yani sıfat -fiillerin, kendisinden sonraki ismi içine almasıdır. Adlaşmış sıfat - fiiller , adlaşmış sıfatların bir türüdür.
Sıfat Tamlamaları Bir veya daha fazla sıfatın bir (veya daha fazla) ismi sayı, renk, biçim, hareket, durum, sayı ve yer bakımından nitelediği veya belirttiği kelime gruplarına sıfat tamlaması denir.
Toplam dört çeşit isim tamlaması vardır. Bunlar: Belirtili isim tamlaması , belirtisiz isim tamlaması , takısız isim tamlaması , zincirleme isim tamlaması .
Türkiye Türkçesinde ise altın saat, çelik dolap, demir pençe, kâğıt mendil, elmas yüzük, gümüş kaşık , ipek çorap, tahta masa, taş köprü, yün kazak gibi şekilleri bazı araştırmacılar takısız isim tamlaması olarak değerlendirirken bazı araştırmacılar ise bu örnekleri sıfat tamlaması olarak ele almaktadır.
Takısız isim tamlamaları , diğer tamlama çeşitlerinden farklı olarak ek almayan sözcüklerden oluşur. Sıfat tamlamalarının bazıları ek almaz. ... Yeşil ek almamasına rağmen sıfat olduğu için takısız isim tamlaması değil sıfat tamlamasıdır. İkinci tamlamada ise hem tahta hem de kapı sözcükleri isimdir.
Bir sıfatın yanındaki ismi yutmasına adlaşmış sıfat adı verilmektedir. Her sıfat sıfat fiil değildir. Sıfat fiiller fiil köklü sözcüklerin belirli ekler alarak sıfat görevinde kullanılmasına denilmektedir. Her sıfatın sıfat fiil olmayışı gibi her adlaşmış sıfat da sıfat fiil değildir.
İsimleri ve varlıkları durum, biçim, renk ve hareketini göstererek niteleyen sıfatlardır. Niteleme sıfatını alan isim “Nasıl” sorusuna cevap verir. Niteleme sıfatları isimlerin kalıcı özelliklerini gösterir. Çalışkan öğrenci, kırmızı kalem, mavi araba, yuvarlak silgi, sararmış yaprak, küçük çocuk, akıllı tahta…
Belirtili isim tamlamalarını cümle içerisinde bulmak oldukça kolaydır. Özellikle tamlayan eki ve tamlanan eklerine bakılabilir. Bunun dışında tamlanana ''kimin, neyin'' soruları ile tamlayan bulunabilir . Ayrıca tamlayan tamlananın kime ve neye ait olduğunu bildirmektedir.
SON YAZILAR
Somut isim nedir örnek?
Rüyada karpuz yemek ne demek Diyanet?
Sahibinden yüzde kaç komisyon alıyor?
Sit alanları nasıl öğrenilir?
Vurulup tertemiz alnından uzanmış yatıyor şiiri kimin?
Topografik ne demek TDK?
Rötar yapmak ne demek?
Çok güzel sıfat tamlaması mı?
Şu an bulunduğum yerden Ankara kaç kilometre?
WBC ne kadar yüksek olursa tehlikeli?
